Tài xế Deliveroo đưa công ty ra tòa vì sa thải không công bằng

Rate this post

Cuộc tranh luận về việc liệu các tài xế giao đồ ăn có xứng đáng được hưởng quyền lợi như một nhân viên hay không lại một lần nữa được đưa ra tòa khi một cựu tài xế Deliveroo đưa công ty lên Ủy Ban Công Bằng về  Việc Làm (Fair Work Commission) để cãi rằng anh ta đã bị sa thải một cách bất công.

Đây là trường hợp đầu tiên thuộc loại này ở Úc chống lại Deliveroo.

Kể từ khi ra mắt các ứng dụng chia sẻ xe và sử dụng xe riêng của tài xế để giao đồ ăn ở Úc, tính pháp lý của nền kinh tế gig đã được soi dưới kính hiển vi.

Mặc dù có nhiều trường hợp trên khắp cả nước và quốc tế về việc các công ty này bị cáo buộc đối xử không công bằng đối với nhân viên, nhưng vẫn không có nhiều thay đổi.

Nền kinh tế Gig (Gig Economy) là gì?

Nền kinh tế “gig” được tạo thành từ ba thành phần chính:

  1. Những người lao động được trả bằng hợp đồng biểu diễn gọi là “gig” (tức là trả lương dựa trên một nhiệm vụ hoặc một dự án) trái ngược với những người lao động nhận được tiền lương hoặc tiền lương theo giờ;
  2. Người tiêu dùng cần một dịch vụ cụ thể, ví dụ, đi đến một điểm nào đó hoặc giao một mặt hàng cụ thể;
  3. Các công ty kết nối người lao động với người tiêu dùng theo cách trực tiếp, bao gồm các nền tảng công nghệ dựa trên ứng dụng.

Các công ty như Uber, Airbnb, Lyft, Etsy hoặc TaskFilms hoạt động bằng cách kết nối người lao động với – và cuối cùng được trả bởi – người tiêu dùng. Các công ty này giúp người lao động dễ dàng tìm được một công việc nhanh chóng, tạm thời (nghĩa là hợp đồng biểu diễn gig) có thể bao gồm bất kỳ loại công việc nào, từ biểu diễn âm nhạc đến sửa vòi nước bị rò rỉ. Tuy nhiên, một trong những khác biệt chính giữa hợp đồng biểu diễn gig và công việc truyền thống là công việc ở gig chỉ mang tính chất tạm thời người và người lao động chỉ được trả cho công việc cụ thể họ làm.

Vậy vấn đề là gì?

Điểm mấu chốt chính khiến các tài xế đưa các công ty như Uber và Deliveroo ra tòa là tranh cãi về vấn đề liệu tài xế giao hàng và tài xế sử dụng xe riêng của họ để giao đồ ăn là người làm công hay là người làm việc độc lập theo hợp đồng.

Các công ty bao gồm Uber, Lyft, Menulog, Deliveroo và Uber Eats cho rằng họ không phải là dịch vụ giao hàng hoặc gọi xe mà họ chỉ cung cấp một phần mềm ứng dụng linh hoạt cho phép các tài xế (những người lao động độc lập) cung ứng dịch vụ giao thực phẩm và đi chung xe.

Andrew Stewart, giáo sư về luật tại Đại học Adelaide cho biết: “Các công ty nói rằng những người này không làm việc cho chúng tôi, chúng tôi đang cung cấp hỗ trợ công nghệ cho người lao động độc lập để họ có thể điều hành hoạt động kinh doanh của họ”.

“Đây là cách các hợp đồng của họ được thiết lập. Các hợp đồng được làm rõ là công ty họ cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho một nhà thầu.”

Nhưng một số tài xế, dưới sự hậu thuẫn của công đoàn, cho rằng họ đang bị bóc lột và cần được bảo vệ như một nhân viên và hưởng những quyền lợi như mức lương tối thiểu, nghỉ phép năm, nghỉ ốm, trợ cấp hưu trí và được bảo vệ bởi luật sa thải không công bằng.

Các công ty bao gồm Deliveroo, Uber Eats và Menulog sẽ làm bất cứ điều gì để ngăn cản các tài xế của họ được công nhận là những nhân viên theo luật để họ tránh thực hiện những nghĩa vụ có thể ảnh hưởng đến khả năng tồn tại của mô hình kinh doanh của họ.

Các phiên tòa trước đó đã phán quyết những gì?

Thật không may cho người lao động, có một vài thông tin trong hợp đồng của họ đã tiếp tục khiến tòa án không đồng ý họ là người làm công.

Những thông tin đó bao gồm:

  • – Tài xế có khả năng làm việc và sử dụng nhiều ứng dụng cùng một lúc
  • – Không yêu cầu đồng phục hoặc tài xế liên kết với một công ty
  • – Tài xế / người giao hàng có thể làm việc bất cứ khi nào họ thích và;
  • – Không ai có nghĩa vụ phải đảm nhận bất kỳ công việc nào

Nhưng các tài xế và người đi giao hàng cho biết rằng họ không được đối xử theo cách này mà thay vào đó họ bị đe dọa sẽ bị chặn khỏi ứng dụng nếu họ từ chối quá nhiều chuyến đi hoặc giao hàng.

Luật sư người Úc Sheryn Omeri, người hiện đang làm việc ở Anh và đại diện cho các tài xế Uber ở Anh, cho biết Fair Work Commission (Ủy ban Công bằng về Công việc) đang phải đối mặt với sự mới lạ của nền kinh tế hợp đồng biểu diễn.

Bà nói: “Những người làm việc theo hợp đồng biểu diễn nếu thoạt nhìn thì không giống nhân viên theo nghĩa truyền thống.

“Ủy ban Công bằng về Công việc và các tòa án thường gọi người làm công ăn lương là  ‘những người có nghĩa vụ theo hợp đồng phải đến văn phòng lúc 9:00 sáng và không được rời khỏi văn phòng cho đến 5:00 chiều và dành toàn bộ thời gian làm việc của họ cho một tổ chức/người sử dụng lao động.”

Các tòa án tiếp tục bảo lưu ý kiến cho rằng ai đó có thể nằm trong định nghĩa của một nhân viên nhưng có những sắp xếp công việc hoàn toàn khác với bất cứ điều gì họ từng thấy một nhân viên làm trước đây.

Trong trường hợp của Uber, bà Omeri lập luận rằng bởi vì khi ai đó đăng nhập vào một ứng dụng, họ phải chấp nhận một số công việc nhất định được giao cho họ nếu không họ sẽ bị buộc đăng xuất, như vậy là họ đang bị đối xử như một nhân viên.

Họ cũng không thể nhiều lần hủy công việc mà họ đã đồng ý nếu không tài khoản của họ có nguy cơ sẽ bị xóa vĩnh viễn.

“Về bản chất, đây là nghĩa vụ làm việc và chịu sự kiểm soát của người chủ nhân trong hợp đồng thời vụ, tương tự như mối quan hệ với nhân viên làm việc 9 giờ sáng đến 5 giờ chiều cho chủ nhân của họ,” cô nói.

Trong một bài phát biểu, người phát ngôn của Uber cho biết những người lái xe và giao hàng của công ty có thể “chọn nếu, khi nào và ở đâu họ kiếm được tiền” và nói rằng “chắc chắn” không có yêu cầu phải chấp nhận một số chuyến đi nhất định.

Người phát ngôn cho biết: “Uber tin rằng mọi người nên được tiếp cận với một loạt các biện pháp bảo vệ xã hội có giá cả phải chăng và đáng tin cậy, cho dù họ đang ở trong lĩnh vực nào.”

Liệu các phán quyết sắp tới của tòa án có tạo ra sự khác biệt?

Cơ hội để điều đó trở thành hiện thực thật mong manh.

Giáo sư Stewart của Đại học Adelaide nói, “Một điều bạn có thể đảm bảo là chúng ta sẽ không có sự chắc chắn trừ khi và cho đến khi có luật mới”.

Một quyết định của tòa án khó có thể tạo tiền lệ cho ngành vì bản chất của ngành; đó là tính linh hoạt.

“Một điều mà chúng tôi biết là các công ty sẽ chống lại bất kỳ quyết định nào gây bất lợi đối với họ”, Giáo sư Stewart nói.

“Mỗi công ty đều liên tục thay đổi phương pháp làm việc và hợp đồng của họ. Họ liên tục phản ứng với các vụ kiện tụng, những gì đang xảy ra trên thị trường và những gì đối thủ cạnh tranh của họ đang làm.

“Vụ kiện tụng này có thể kết thúc là một vụ án cực kỳ quan trọng nhưng nó sẽ không đặc biệt quan trọng cho đến khi có một kháng nghị làm cho nó tiếp tục và đưa lên các tòa án cấp cao hơn.”

Về mặt lý thuyết, một tiền lệ có thể được đặt ra nếu một vụ việc được đưa ra Tòa án Tối cao. Nhưng Giáo sư Luật Lao động Shae McCrystal của Đại học Sydney nói rằng điều này khó xảy ra vì cách thức hoạt động của luật.

“Chỉ vì bạn thuê người A và họ được coi là nhân viên, điều đó không có nghĩa là người B là nhân viên. Nó không tự động”, cô nói.

“Công ty chỉ có thể thay đổi các điều khoản hợp đồng của họ để trông giống như tự kinh doanh hơn.”

Sự khác biệt giữa người lao động độc lập và nhân viên

Independent Contractors Act 2006 kết hợp với Fair Work Act 2009 bảo vệ quyền và quyền lợi của người lao động độc lập.

Có một số yếu tố mà có thể góp phần để xác định sự khác biệt giữa một nhân viên và người làm việc theo hợp đồng độc lập. Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là không có dấu hiệu duy nhất nào có thể xác định nếu một người là người làm việc theo hợp đồng hoặc một nhân viên làm công ăn lương. Mỗi quyết định  dựa vào việc bố trí, sắp đặt công việc phù hợp với từng cá nhân. Tòa án luôn nhìn vào tổng quan của mối quan hệ giữa các bên khi xác định tình trạng việc làm của người đó.

Có một số chỉ số phổ biến có thể góp phần xác định xem một người có phải là nhân viên hay người lao động độc lập hay không:

Chỉ số

Nhân viên

Người làm hợp đồng độc lập

Mức độ kiểm soát thực hiện công việc như thế nào

Thực hiện công việc, dưới sự chỉ đạo và kiểm soát của người chủ nhân, trên cơ sở liên tục. Có khả năng cao trong việc kiểm soát cách thức họ thực hiện công việc

Giờ làm việc

Thường hoạt động theo giờ chuẩn hoặc giờ đã được quy định (lưu ý: giờ của nhân viên thời vụ có thể thay đổi mỗi tuần). Quyết định những giờ làm việc theo thỏa thuận để hoàn thành một công việc cụ thể.

Kỳ vọng của công việc

Thường xuyên có kỳ vọng cho công việc (lưu ý: một số nhân viên có thể được giao cho một nhiệm vụ cụ thể hoặc một khoảng thời gian cụ thể). Thường được giao một nhiệm vụ cụ thể.

Rủi ro

Người kinh doanh có rủi ro tài chính (đây là trách nhiệm của người chủ của họ). Chịu rủi ro trong việc tạo ra lợi nhuận hoặc chịu tổn thất trên mỗi nhiệm vụ. Tự chịu trách nhiệm rủi ro về thu nhập và những tai nạn có thể xảy ra trong suốt quá trình thực hiện công việc. Vì vậy, những người làm việc theo hợp đồng độc lập thường phải tự mua bảo hiểm cho họ.

Tiền hưu bổng

Được chủ nhân trả tiền vào Quỹ hưu bổng cho họ Tự trả tiền hưu bổng riêng cho họ (lưu ý: trong một số trường hợp người làm hợp đồng độc lập có thể được trả tiền đóng góp hưu bổng).

Công cụ và thiết bị

Các công cụ và thiết bị thường được người chủ cung cấp, hoặc được xem xét trợ cấp công cụ Sử dụng các công cụ và thiết bị của riêng họ (lưu ý: có thể sắp xếp thay thế trong một hợp đồng cho các dịch vụ).

Tiền thuế

Chủ nhân khấu trừ thuế thu nhập của họ Tự trả tiền thuế và GST cho Australian Taxation Office.

Phương thức thanh toán

Trả lương thường xuyên (ví dụ: hàng tuần/hai tuần/hàng tháng). Được cấp mã số đăng ký kinh doanh (ABN) và được thanh toán cho công việc đã hoàn thành hoặc là được trả tiền khi kết thúc  hợp đồng hoặc dự án.

Nghỉ phép

Được nhận lương khi nghỉ phép (ví dụ như phép thường niên, nghỉ phép cá nhân/người chăm sóc, nghỉ phép thâm niên) hoặc nhận được hỗ trợ thay cho quyền lợi nghỉ phép trong trường hợp là nhân viên thời vụ. Không có chế độ nghỉ phép.

 

Để biết thêm thông tin về các quyền lợi tại nơi làm việc, liên lạc Fair Work trực tuyến: www.fairwork.gov.au hoặc Fair Work Infoline: 13 13 94

Cần trợ giúp về ngôn ngữ?

Liên lạc dịch vụ (TIS) qua số điện thoại 13 14 50

Nguồn: ABC, Fair Work Australia

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

x Đóng
Website thi thử ôn tập - bài test BẰNG TIẾNG VIỆT để trở thành công dân Úc
x Đóng
Website thi thử ôn tập - bài test BẰNG TIẾNG VIỆT để trở thành công dân Úc